×
Artur Nyk Blog
  • Fotografie
  • O mnie
  • Jak zostać fotografem
  • Jak to zrobiłem
  • do kawy
  • Fotografie
  • O mnie
  • Jak zostać fotografem
  • Jak to zrobiłem
  • do kawy

foto mądrości

1 listopada 2012

| przez Artur Nyk

Czy warto ubezpieczać sprzęt czyli realia kontra obietnice

Jeden duży podmuch wiatru i moja nowa głowica do Rangera zmieniła się w metalową puszkę wypełnioną potłuczonym szkłem… Innymi słowy palnik do wymiany.
Jakoś bardzo się nie przejąłem, w końcu sprzęt mam ubezpieczony od wszelkich szkód. Teraz się okaże jak to wszystko działa.

To po kolei.

Szkodę trzeba zgłosić do 4 dni. Zrobiłem to właśnie w czwartym dniu, bo wcześniej po prostu nie miałem kiedy się tym zająć. Zadzwoniłem na infolinię Allianz wieczorem po 20:00 i usłyszałem komunikat, że konsultanci o tej godzinie już nie pracują, ale mogę zostawić moje zgłoszenie i rano ktoś do mnie oddzwoni. Tak też zrobiłem. Na drugi dzień wcześnie rano rzeczywiście do mnie zadzwoniono. Opowiedziałem co się stało i miła pani zapowiedziała, że w ciągu dwóch dni zgłosi się do mnie specjalista od likwidacji szkód by spisać protokół i wycenić szkodę.
Chyba po godzinie, ku mojemu wielkiemu zdziwieniu, pan zadzwonił i spytał czy może przyjść jeszcze tego samego dnia. Na miejscu zrobił sporo zdjęć zadał dużo pytań, co jak i gdzie i co to w ogóle jest, to coś co stłukłem :)

Na drugi dzień dostałem mail z informacją, że aby dokonać wypłaty odszkodowania, brakuje im jeszcze faktury zakupu i wyceny naprawy. Jeśli chodzi o fakturę, to byłem na tyle inteligentny, że domyśliłem się, że muszę ją dosłać. Ale z mailu nie wynikało, czy to ja mam zrobić wycenę naprawy czy zajmie się tym ubezpieczyciel. Napisałem więc mail z tym pytaniem i na drugi dzień dostałem odpowiedz, że to ja muszę dostarczyć ekspertyzę/wycenę.  Gdyby nie urzędniczy język, już dzień wcześniej mógłbym się ty zająć.

Wysłałem lampę do serwisu Milso i szybko dostałem wycenę naprawy. Jedynie 1666 zł brutto.
Allianz przyjął to do wiadomości i poinformował, że wypłatę odszkodowania zrobi na podstawie faktury. Na drugi dzień dostałem od nich SMS z informacją, że przyznano mi odszkodowanie w wysokości 854,47 zł, a więcej informacji znajdę w mailu.
Tak. Tu właśnie zaczynają się schody… Jak ma bowiem się 854,47 do 1666 zł? Już tłumaczę. Po pierwsze,  jestem vatowcem i VAT nie stanowi dla mnie kosztu. Ubezpieczyłem więc sprzęt w kwotach netto. Dzięki temu koszt ubezpieczenia obniżył się dokładnie o 23% czyli podatek VAT.
Po drugie, objawiło się coś co jest zapisane małym druczkiem…. W końcu przypomniałem sobie, że agentka mówiła mi o udziale własnym w odszkodowaniu, ale oczywiście zapomniałem o tym natychmiast. Udział własny to 15% kwoty, jednak nie mniej niż 500 zł. I tyle właśnie musiałem dopłacić z własnej kieszeni do naprawy. Musiałem też dopłacić cały podatek VAT, nie stanowi on kosztu wprawdzie, jednak trzeba zapłacić go z własnych pieniędzy.

Serwis zrobił swoje i wysłał mi fakturę proforma. Rano wysłałem fakturę do Allianzu, a po południu dostałem SMS z informacją, że firma zleciła wypłatę.

No więc warto było ubezpieczać czy nie? Moim zdaniem mimo wszystko warto. Rozważmy plusy i minusy.

+ Największym plusem dla mnie jest poczucie względnego bezpieczeństwa.
+ Szybka obsługa, gdybym nie zwlekał ze zgłoszenie, wysłaniem do serwisu to naprawioną lampę mógłbym dostać może nawet w przeciągu 3-4 dni
+ Nie musiałem zapłacić całej kwoty, a koszt ubezpieczenia był dużo, dużo niższy niż wyplata odszkodowania

– Gdybym naprawiał na własną rękę, wszystko odbyłoby się jeszcze szybciej
– Mimo ubezpieczania musiałem połowę kasy wyłożyć z własnej kieszeni
– W przyszłym roku zapłacę wyższą składkę ubezpieczeniową

Oczywiście gdybym zamiast głowicy uszkodził coś znacznie droższego, np za 10.000 zł netto, to dostałbym 8.500 odszkodowania, a wtedy opłacalność ubezpieczenia wzrasta.

Każdy sam musi ocenić czy ubezpieczenie jest mu konieczne. Ja miałem wiele sytuacji, gdy coś mogło się stać ze sprzętem, a dwóch moich znajomych straciło dużo kasy gdy ukradziono im sprzęt. Musicie  sami się zastanowić czy warto.

Codziennik Artura Nyk – blog o fotografii reklamowej
foto mądrości, porady, sprzęt
komentarz

22 października 2012

| przez Artur Nyk

Kalendarz, którego nie zrobiłem

I bardzo dobrze, bo prawdopodobnie uniknąłem dzięki temu kłopotów. A wszystko zaczęło się w czerwcu…
Zadzwoniła do mnie szefowa ze znajomej agencji z prośbą o wycenę dużej sesji do kalendarza. Wielkie maszyny, piękne kobiety i bardzo ograniczony czas na sesje. Dosyć długo trwało nim ustaliliśmy w jaki sposób można taką sesję zrobić, a co za tym idzie jak ją wycenić.
Klient oczywiście zażądał oszczędności, musieliśmy więc parę rzeczy zmienić. Jako, że do wyznaczonego terminu sesji były jeszcze trzy miesiące, rozmowy i ustalenia były robione na spokojnie.   W końcu dostałem informację, że robimy zdjęcia, że właściwie wszystko agencja z klientem ustaliła. Jeszcze tylko takie tam drobiażdżki zostały do dogrania…
Ale im bliżej było do zdjęć, tym robiło się bardziej nerwowo, bo klient jakoś miał coraz to nowe pomysły. W końcu okazało się, że właściwie to potrzebuje nie 12 zdjęć, a 24. Ale przecież skoro już robię zdjęcie z modelką, to mogę zrobić drugie trochę inne i też je im dać….
Zdziwienie klienta, że istnieje coś takiego jak prawa autorskie było całkiem spore. Jakoś doszliśmy do porozumienia wreszcie i już, już miała być podpisana umowa.

I nagle dostaję maila z drukarni z prośbą o wycenę kalendarza. Z opisu zdjęć wynika dokładnie, że to ten sam klient. Dzwonię więc do agencji z pytaniem o co chodzi i czy wiedzą, że klient rozmawia też bezpośrednio z drukarnią. Oczywiście nie wiedzieli.
Nie ma w tym nic złego by sprawdzać kilka agencji czy drukarni i prosić o wycenę. Ale w tym przypadku agencja wykonała już sporą pracę na rzecz klienta i miała świadomość, że jest jedyną, która pracuje nad tym tematem. Napisałem „świadomość”? Chciałem napisać „złudzenie”.

Jedynym rozwiązaniem dla agencji była krótka rozmowa z klientem i uświadomienie go, że w tym momencie wszystkie prace są wstrzymane do czasu podpisania umowy.
Minął miesiąc od pierwotnego terminu sesji i klient zadeklarował się, że w tym roku całość produkcji go przerosła, ale w przyszłym roku na 100% robimy tą sesję. Przyjąłem to oświadczenie z należnym spokojem graniczącym z niedowierzaniem.

I szybko okazało się, że miałem rację. Po kilku dniach zadzwonił mój telefon i miły pan zaproponował mi sesję zdjęciową do kalendarza. Tak. Macie rację, to znowu chodziło o ten sam kalendarz. Przeprosiłem grzecznie, że w tej chwili jestem na sesji i nie mogę rozmawiać ( co było zgodne z prawdą ) i obiecałem oddzwonić na drugi dzień. Wcześniej zadzwoniłem jednak do agencji. I znowu macie rację ! Agencja nic o tym nie wiedziała i miała pewność, że w tym roku klient nie będzie robił kalendarza.

Tak jak obiecałem, oddzwoniłem do miłego pana, by porozmawiać o kalendarzu. Ponieważ rozpocząłem rozmowę od stwierdzenia, że wiem już wszystko na temat zdjęć, a nawet już dawno temu zrobiłem im kalkulację, która oni zresztą zaakceptowali, to właściwie na tym nasza rozmowa się szybko skończyła. Pan okazał wielkie zdziwienie i prawdziwy smutek, gdy usłyszał, że moja wycena nie będzie się różniła od tej przedstawionej przez agencję  ( agencja nie kryła, że to ja mam robić zdjęcia ) i umówił się ze mną na spotkanie w przyszłym tygodniu. Było to miesiąc temu….

Powiem szczerze, że bardzo mnie wkurzają klienci, którzy kombinują i próbują jakiś dziwnych gierek. I jeszcze mają nas za kretynów, którzy w niczym się nie zorientują.
Podejrzewam, a nawet mam pewność, że gdybym zgodził się na współpracę z nimi, to miałbym całe mnóstwo nowych tematów na bloga :)

Codziennik Artura Nyk – blog o fotografii reklamowej
foto mądrości, sesja
komentarz

21 sierpnia 2012

| przez Artur Nyk

PMF – dzień któryśtam czyli ile mam już tych zdjęć?

Nie będę ukrywał. PMF to projekt, który okazał się zbyt czasochłonny i przez to niestety nierealny. Od początku wiedziałem, że łatwo nie będzie, ale jednak nie zdawałem sobie sprawy ze skali trudności.
Niby zrobić czy obrobić jedno zdjęcie dziennie, to nie tak strasznie dużo. Ale…

Aby wybrać coś fajnego, musiałem przekopać się przez archiwum, by znaleźć zdjęcia, które nie doczekały się obróbki z jakichś powodów, a były tego warte. Już na początku trafiłem na zdjęcie, które miałem tylko w jpgu. To wywołało mój niepokój, bo byłem przekonany, że wszystkie oryginalne RAWy mam na dyskach. A tu żywy przykład, że się mylę. To wywołało już pierwszy stres, ile jeszcze takich zdjęć mam w bibliotece w jpgu zamiast RAWie?
Wyciągnąłem więc płyty ze zdjęciami, aby odszukać zagubiony RAW. Miałem tu ogromne szczęście, bo już druga płyta z wielkiego stosu zawierała szukane zdjęcia. Oczywiście, okazało się, że jest tam więcej RAWów, których nie miałem w bibliotece. Wgrałem je do Aperture i wtedy wyszło na jaw, że jednak nie bardzo miałem szczęście. Ten właśnie poszukiwany plik okazał się uszkodzony…
Próbowałem go wgrywać na wszystkie sposoby chyba z dziesięć razy i nic.
Kontynuuj →

foto mądrości
komentarz

2 sierpnia 2012

| przez Artur Nyk

Prywatny Miesiąc Fotografii czyli dwa lata za nami

Zgadza się:) Dwa lata temu Tomek namówił mnie, bym prowadził ten blog i nawet wtedy nie przypuszczałem, do jakich rozmiarów się rozrośnie moje codzienne pisanie. Codzienne? No prawie :) Ostatnio nie wychodzi mi to jakoś… Rozleniwiłem się i odpuściłem sobie twardą dyscyplinę codziennego pisania. A gdy raz sobie człowiek pozwoli na lenistwo, to potem zdarza się to coraz częściej i częściej :)

Dlatego, aby znowu zabrać się do pracy i mieć codziennie o czym pisać, zdecydowałem się zrobić sierpień swoim własnym Miesiącem Fotografii.
Na czym to ma polegać? Założenia są proste. Przez cały miesiąc muszę zrobić jedno ( minimum ) zdjęcie dziennie. I nie będzie to wyglądało tak, że wyjdę przed dom i zrobię ajfonem zdjęcie drzewa. Muszę otrzymać porządne zdjęcie, które spełni jedno z trzech kryteriów :
– będzie można go użyć w moim portfolio,
– będzie nadawało się do sprzedaży,
– będzie zrobione jako bieżące zlecenie.

Mam więc dwa wyjścia, albo  zrobić nowe zdjęcie, albo obrobić na gotowo jakieś ze zdjęć, które leżą na dysku i proszą się o obróbkę.
Teoretycznie plan nie jest bardzo ambitny, co w końcu wielkiego w obróbce lub zrobieniu 31 zdjęć?

Ja patrzę na to z innej perspektywy. Prowadząc własną firmę, mam wrażenie, że to, co zajmuje mi najmniej czasu, to właśnie fotografowanie. Kiedyś widziałem taki świetny diagram, który pokazywał, ile czasu fotograf spędza  na robieniu zdjęć w/g ludzi, którzy nie mają z fotografią nic wspólnego, a ile w rzeczywistości.
Mniej więcej wyglądało to tak, że ludzie sądzą, iż fotograf jakieś 90% czasu spędza na fotografowaniu i imprezach z modelkami. A w rzeczywistości tylko 10-15% swojego czasu fotograf spędza na fotografowaniu, a pozostałą cześć czasu zajmują mu: rozmowy z klientami, przygotowanie koncepcji, obróbka zdjęć, konserwacja sprzętu fotograficznego i komputerowego, nauka nowego oprogramowania, archiwizacja zdjęć, księgowość, ściąganie długów itd.

I właśnie tak to wygląda :) Mam tyle pracy, że nie mam czasu robić zdjęć :) Dlatego podejmuję to wyzwanie – codziennie jedno zdjęcie. Wszystko inne, czym się dotychczas zajmowałem, musi iść na drugi plan :)

A więc wczoraj plan wykonałem i zrobiłem nawet nie jedno, a dwa zdjęcia kranów :) To na zlecenie dla mojego klienta. Dzisiaj obrobię jedno starsze zdjęcie, które czeka na to od dawna. Gorzej będzie od jutra, bo zaczyna się przecież OFF Festival, na który od dwóch lat chodzę, ale trudno, coś będę musiał wymyślić :)

Po dwóch latach jeszcze raz chcę podziękować wszystkim, którzy czytali, komentowali i wspierali mnie w prowadzeniu tego bloga :) Tych, którzy są tu to od niedawna, a interesują się, jak to wszystko się zaczęło, polecam post podsumowujący pierwsze 100 wpisów :)

Na koniec ( bo czasu mam mało, zdjęcie czeka na obróbkę :) ), coś bardzo smacznego, co dostałem od Marty z okazji dzisiejszej okazji :)

Zdjęcia zrobiłem na szybko, bo aż korci mnie, by spróbować, jak smakuje Canon. A może MacBook Pro będzie lepszy ?
Tak czy inaczej, jestem pod wrażeniem, bo MBP wygląda jak prawdziwy, a na Canonie można bez problemu przeczytać EOS 60D :) A wszystko na aparacie, który ma 4 cm :)

PS. Te zdjęcia nie liczą się :)

Codziennik Artura Nyk – blog o fotografii reklamowej
do kawy, foto mądrości
komentarz

Tajemnicza Panna Młoda czyli jak to było z tym światłem

Opublikowane w backstage, Elinchrom, foto mądrości, Jak to zrobiłem, porady, sprzęt, Spytaj Artura |

31 lipca 2012

| przez Artur Nyk | Komentarz

Moja zagadka okazała się dosyć trudna i nikomu nie udało się niestety zgadnąć, jakie było światło na sesji sukien ślubnych.
Cieszę się, że tyle osób zadało sobie sporo wysiłku i analizowało światło. Dosyć blisko był Sebastian już na samym początku :) Potem jednak wszyscy poszli w trochę innym kierunku.

No to teraz po kolei. Główne światło to lampa 1200 Ws z czaszą Varistar, błyskająca pełną mocą. To taka dosyć dziwna czasza przeznaczona specjalnie do parasolki Varistar, czyli czegoś pośredniego między normalną parasolką, a softboksem. Czasza pasował mi idealnie, bo ma kąt świecenia 90 stopni.
Lampa z tą czaszą stała około 1,5 metra od białej ściany i świeciła lekko do góry, tak, że światło odbijało się w większości od ściany i częściowo od sufitu. Dzięki tak szeroko święcącej czaszy uzyskałem bardzo dużą powierzchnię miękkiego światła. Coś w rodzaju softu o wymiarach 5 x 4 m, ale z nie świecącym całkiem równomiernie, a z zanikającym na brzegach światłem.

Ta lampa robiła w zasadzie całe światło. Jako drugą lampę użyłem softboksu Rotalux Octa 175 cm, miał on jedynie zadanie wypełnienia cieni i był ustawiony około 3 działki mniej, niż główna lampa.

Jako ostatnią, trzecią lampę, użyłem stripa 50×130 cm, który miał za zadanie doświetlanie wnęki. Był ustawiony za prawą ścianką, równolegle do niej. On również miał moc ustawioną na dosyć niskim poziomie. Tu jednak trochę eksperymentowałem z mocą. Dlatego na pierwszych zdjęciach wnęka jest mocniej rozświetlona, a potem, gdy uznałem, że jest tam za jasno, zmniejszyłem moc.

Jako dodatkowe elementy oświetlenia użyłem kilka płyt ze styropianu o wymiarach 100x 200 cm. Dwie z nich są przedłużeniem ścian scenografii, aby jeszcze bardziej zmiękczały i odbijały światło, a trzecia, której na zdjęciach nie widać, stoi po prawej stronie i odbija światło w kierunku modelki. To chyba właśnie ją widać w oczach modelki :)

Octa ustawiona była lekko powyżej głowy modelki, foto Marta

Strip, który oświetla wnękę, foto Marta

 

Całość oświetlenia. Nie widać ekranu ze styropianu, który stoi zaraz za kadrem po prawej stronie pod kątem około 60 stopni w stosunku do ściany.
Czasza Varistar, foto Elinchrom

Tu zaznaczyłem jeszcze raz wszystkie elementy oświetlenia :

 

Jeżeli będziecie mieli pytania, to zadawajcie, postaram się na wszystkie odpowiedzieć. Jeśli fotozagadka się Wam spodobała, to za jakiś czas znowu coś takiego zrobię :)

Codziennik Artura Nyk – blog o fotografii reklamowej

17 lipca 2012

| przez Artur Nyk

Google wie gdzie są twoje zdjęcia

Mała rzecz, a cieszy :)

Szymon zwrócił mi ostatnio uwagę na mały aparacik, który pojawił się w oknie wyszukiwarki Google. Od kiedy przekonałem go, by poszukał swoich zdjęć dzięki wtyczce do Firefoxa, upłynął już rok i Szymon znalazł już sporo własnych fotografii, które różne firmy „pożyczyły” sobie i opublikowały na swoich stronach. Parę dni temu znalazł kolejne zdjęcie na stronie polskiego przedstawiciela pewnej prawie nieznanej firmy sprzedającej sprzęt audio. Gdy zadzwonił tam, usłyszał zdziwiony głos właściciela tłumaczącego się, że nie wiedział, iż nie może wykorzystać zdjęcia „znalezionego” w internecie. Najlepszym jednak argumentem, jakim się posłużył, była chęć uwiarygodnienia własnej firmy !!! Nawet szkoda komentować takie zachowanie.

Ważniejsze jest to, z jaką łatwością możemy teraz wyszukiwać własne zdjęcia w internecie. O ile poprzednio opisana przeze mnie metoda wymagała zainstalowania Firefoxa ( wiem, że wielu ludzi i tak z niego korzysta, ale nie ja :) ) i wskazania zdjęcia opublikowanego już w internecie, jako zdjęcie wzorcowego, które chcemy znaleźć, Google wystarczy, że mamy zdjęcie na własnym dysku.

Wyszukiwanie jest banalnie proste. Wystarczy wejść do wyszukiwarki Google, przełączyć na Grafikę i nacisnąć symbol aparatu.

Następnie naciskamy Wybierz plik i wskazujemy zdjęcie zapisane na naszym komputerze. 

Google ładuje zdjęcie i po chwili pokazuje wyniki.

Co ciekawe, mechanizm działa poprawnie nawet, jeśli wskażemy tylko fragment zdjęcia, jak na powyższym przykładzie. 
To chyba najprostsze z możliwych narzędzi do wyszukiwania zdjęć. Szkoda niestety, że nie można wyszukiwać całych grup zdjęć, a jedynie pojedyncze fotografie.
Przeszukajcie więc internet i jestem ciekawy, ile skradzionych zdjęć znajdziecie :) 
Ciekawi mnie jeszcze jedno. Co Google robi z przesłanymi mu zdjęciami? Komuś z Was chce się przeczytać regulamin napisany drobnym maczkiem? 
Follow on Bloglovin
Codziennik Artura Nyk – blog o fotografii reklamowej
foto mądrości, porady
komentarz

4 lipca 2012

| przez Artur Nyk

Ile sprzętu potrzebuje fotograf czyli w jedności siła

Zastanawialiście się kiedyś jak dużo jeszcze potrzebujecie sprzętu fotograficznego by zaspokoić wszystkie Wasze potrzeby? Na pewno cały czas o tym myślicie :)
Dawno, dawno temu myślałem sobie : jak kupię jeszcze ten obiektyw i tamtą lampę, to będę miał już to co mi potrzeba. No ewentualnie jeszcze tamten obiektyw…, no chyba, żeby wymienić aparat na…

Nie oszukujmy się, nigdy w życiu nie będziemy mieli tyle sprzętu ile byśmy chcieli :) Tą starą prawdę usłyszałem kilka lat temu na szkoleniu organizowanym przez Canona, które prowadził jakiś doświadczony fotograf reklamowy z Krakowa ( za nic w świecie nie mogę sobie przypomnieć jego nazwiska … ), który miał już wtedy bardzo wypasione studio.

Z jednej strony to w sumie dobra wiadomość. Nie trzeba się stresować, że jeszcze tyle zakupów przed nami. Świadomość, że zawsze będzie nam czegoś brakowało, to dobry początek do innego spojrzenia na posiadany sprzęt.

Po pierwsze, trzeba oddzielić to co byśmy chcieli mieć, od tego co rzeczywiście potrzebujemy. Wbrew pozorom to bardzo trudne zadanie. Wiem to doskonale z własnych doświadczeń, gdy wmawiam sobie jak bardzo potrzebny mi jest nowy podstawowy zoom. Pracuję teraz na 24-105/4 L IS. Od początku nie budził on moich zachwytów. Po prostu solidne i wszechstronne szkło do wielu zadań, jednak obarczone wieloma wadami. Nie najlepsza ostrość na brzegach kadru, całkiem spore aberacje chromatyczne, trochę za duże zniekształcenia. Od obiektywu klasy L oczekuję trochę więcej. Teraz gdy pojawił się nowy 24-70/2,8 L II wiem, że powinienem się na niego zdecydować. No bo wszystko powinno być w nim „lepsze” i dzięki temu dostanę ostrzejsze, o lepszych kolorach zdjęcie. Czy będzie to widział klient, czy tylko ja to już trochę inna sprawa. Jakoś do tej pory klienci nie marudzą mi, że zdjęcia nie są dobrej jakości. Może więc tak naprawdę nie muszę kupować nowego obiektywu?
A może, z drugiej strony, dzięki niemu zdjęcia będą jeszcze lepiej wyglądały i przełoży się to jakoś na zadowolenie klientów, a tym samym na moje zarobki? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, choć jestem w stanie zaryzykować twierdzenie, że jest to bardzo możliwe.

A więc to zakup jest mocno uzasadniony.

Chciałbym też jasną 35tkę. Aktualny model 35/1,4 L też ma sporo wad i czekam na wersję II. Pytanie czy nawet gdy już będzie w sprzedaży, to rzeczywiście kupię to szkło. Tak naprawdę choć mi się marzy, to jakoś do końca nie mogę znaleźć dla niego częstego zastosowania.  Gdybym go miał, bez problemu wymyśliłbym sesję by pokazać walory tego obiektywu. Ale patrząc po zdjęciach jakie robiłem, nie mam wielu zastosowań dla niego.

Ten zakup jest więc dyskusyjny.

Oczywiście warto też zastanowić się czy nowy obiektyw/aparat/lampa, której niby nie potrzebujemy w tej chwili,  nie spowoduje, że zaczniemy robić coś nowego lub w nowy sposób? Mnie już wiele raz zdarzało mi się kupować coś bez uzasadnienia, a jedynie dlatego, że miałem na coś ochotę. I muszę przyznać, że w wielu przypadkach właśnie tak to działało. Coś co wcześniej było zupełnie zbędne, nagle stawało się niezastąpione :)

Po drugie, to co rzeczywiście potrzebujemy, nie potrzebujemy zwykle przez cały czas. W cywilizowanym kraju możemy wypożyczyć obiektyw czy lampę, która na co dzień nie jest nam niezbędna. W Polsce jest to dosyć trudne. O ile jeszcze w Warszawie działają wypożyczalnie sprzętu, to w mniejszych miastach jest z tym problem.
Jest jednak inny sposób na rozwiązanie problemu braków sprzętowych. Trzeba założyć małą komunę :)
Mówię całkiem serio, to sprawdzony sposób. Wszyscy moi znajomi, mają w tej chwili ten sam sprzęt. Aparaty Canon, lampy Elinchrom i komputery Apple. Każdy kupuje w pierwszej kolejności to co oczywiście sam potrzebuje, ale sporo sprzętu kupujemy na zasadzie : skoro ty masz tego softa, to ja kupię tamtego. Dzięki takiemu porozumieniu, możemy sobie pożyczać nawzajem sprzęt i każdy z  nas ma dzięki temu o wiele większy potencjał, niż gdybyśmy nie współpracowali ze sobą.
To, że wszyscy mamy Canony, to przypadek w zasadzie. Ale już lampy czy komputery kupowaliśmy po wspólnych rozmowach. Najpierw jeden kumpel kupił Elinchroma, potem drugi, więc ja też się zdecydowałem w to wejść i namówiłem kolejne dwie osoby.

Mimo, że na wielu polach robimy podobną fotografię, nie konkurujemy ze sobą, a właśnie współpracujemy. To, że pożyczę komuś lampę. nie oznacza, że zabierze mi w ten sposób zlecenie. Wręcz przeciwnie, gdy ja będę miał trudne zlecenie, to pożyczony od kogoś obiektyw sprawi, że będę mógł je zrobić.

A więc …. zakładajcie komuny sprzętowe :)

Codziennik Artura Nyk – blog o fotografii reklamowej
Apple, Canon, Elinchrom, foto mądrości, porady, sprzęt
komentarz

4 czerwca 2012

| przez Artur Nyk

Spytaj Artura, czyli gdy ukradną ci zdjęcie…

…to nie ma się co załamywać, a nawet warto się ucieszyć. A z czego tu się cieszyć powiecie? No, z pieniędzy, które teraz dostaniecie za to zdjęcie :)

Opisywałem już kiedyś moją własną historię, jak zarobiłem na takiej sytuacji i to dużo, dużo więcej niż gdybym normalnie sprzedał tamte zdjęcia.
Ale skoro Daniel pyta co zrobić z takimi kradzionymi zdjęciami, to opowiem więcej na ten temat.

Sprawa jest prosta : ktoś kradnie czyjeś zdjęcie i umieszcza je na swojej stronie, albo jeszcze gorzej, bo przypisuje sobie jego autorstwo. W każdej takiej sytuacji trzeba reagować. A można na kilka sposobów.
Po pierwsze trzeba się zastanowić, jak duża jest dla nas strata, a dla złodzieja korzyść.

Prawo autorskie mówi o zasadzie rekompensaty na poziomie trzykrotnej wartości wykorzystanego nielegalnie zdjęcia ( lub innego dzieła ). Ale o ile łatwo wycenić zdjęcie, które jest wykorzystane na komercyjnej stronie, to już znaczniej trudniej jeśli znajdziemy je na jakimś mało popularnym blogu.
Innymi słowy, jeśli ktoś nasze zdjęcie używa na stronie reklamującej jakiś produkt czy usługę, to możemy   spokojnie uznać, że z wykorzystanie tego zdjęcia odnosi jakąś, choćby pośrednią korzyść. Bo umieścił tam to zdjęcie, by wzmocnić swoją sprzedaż.
Inna, całkowicie odmienna sytuacja, to gdy ktoś umieszcza nasze zdjęcie na swoim blogu, aby ilustrować jakiś wpis. Tu ciężko będzie udowodnić, że odniósł jakąś korzyść ( no chyba, że blog ma olbrzymią oglądalność, żyje z reklam, a nasze zdjęcie generuje duży ruch na stronie ).

Następna kwestia, to publikacja cudzych zdjęć z podaniem źródła. To w internecie bardzo częsta praktyka. Ja też nie raz tak robiłem, za każdym razem  podpisując autora zdjęcia lub gdy go nie znałem to firmę, która jest właścicielem zdjęć. Możemy bowiem domniemywać, że ktoś kto publikuje zdjęcie, które mam za zadanie reklamować coś ( produkt, osobę czy funkcjonować jako portfolio autora ), nie ma nic przeciwko temu, by inni też publikowali je na własnych stronach.
Ja zawsze się cieszę, gdy ktoś wrzuci gdzieś moje zdjęcie z moim podpisem.

Ale nie zawsze podanie podpisu gwarantuje spokój „pożyczającemu” czyjeś zdjęcie. Wyobraźcie sobie sytuację, gdy ktoś wrzuca na swojego bloga zdjęcie z imprezy w stanie wskazującym, zrobione przez kumpla, jak zasnął z głową w talerzu pełnego bigosu.  Wygląda na nim okropnie, ale mimo to gość ma poczucie humoru i z opisem, że przesadził publikuje na blogu. A teraz ktoś inny bierze to zdjęcie i wrzuca na swój serwis pełny „śmiesznych” zdjęć z podpisem : „zobacz jak można się upodlić na imprezie, na zdjęciu widzimy Jaśka z drugiego roku filozofii”.
To sytuacja, gdy zdjęcie jest publikowane w zdecydowanie negatywnym kontekście i mimo podpisu, a raczej dzięki niemu, może wyrządzić szkodę Jaśkowi.

Jak widzicie jest wiele niuansów w tym w jaki sposób nasze zdjęcie może być wykorzystane, a przecież tylko powierzchownie poruszyłem temat.
Gdy więc znajdziemy własne zdjęcie tam, gdzie nie powinno być, przemyślmy najpierw, jak możemy sklasyfikować to użycie czy publikację.
Gdy jest ono zdecydowanie przynoszące korzyść delikwentowi, to idziemy do prawnika. On oceni jakie mamy szanse na wygranie tej sprawy, a raczej ile możemy  my na tym wygrać. Pozostaje nam dogadać się co do kosztów ( albo płatnych z góry i odzyskanych potem od pozwanego, albo na procent z uzyskanego odszkodowania ) i zlecamy sprawę.

Inny sposób, jeszcze łatwiejszy, choć nie zawsze skuteczny, to dzwonimy do takiego  gościa i grzecznie mówimy : widzę, że wykorzystał pan na swojej stronie moją fotografię, bardzo mnie cieszy, że spodobała się panu, a teraz proszę o dane do faktury. Mojemu znajomemu udało się ten sposób „sprzedać” parę zdjęć.

Jeśli natomiast zdjęcia nie są wykorzystane komercyjnie to dzwonimy lub piszemy i po prostu domagamy się ich usunięcia strasząc ewentualnie prawnikiem. Możemy też, gdy ktoś wystawi nasze zdjęcia jako swoje, zgłosić się do administratora serwisu i zażądać usunięcia całego profilu delikwenta.  W ubiegłym roku właśnie coś takiego musiałem zrobić, gdy zobaczyłem całą serię moich fotografii na czyimś profilu. Wystarczył jeden mail z linkiem do mojej strony i było po sprawie.

Jednak nim cokolwiek zrobimy, najpierw musimy zabezpieczyć dowody. To najważniejsza sprawa. Robimy więc printscreeny i zapisujemy całą kompletną stronę. I najlepiej mieć kilka kopi z różnych komputerów, wystarczy poprosić znajomych, by to zrobili dla nas. Mając takie zabezpieczenie, nawet jeśli po naszej interwencji delikwent usunie zdjęcia, to i tak mamy dowód.

Nie zastanawiajmy się więc, gdy znajdziemy nasze fotografie gdzieś, gdzie nie powinny się znaleźć, tylko od razu interweniujmy. Nasze zdjęcia to w końcu nasza własność i mamy pełne prawo, by o nich decydować.

Follow on Bloglovin

foto mądrości, porady, Spytaj Artura
2 komentarze

18 maja 2012

| przez Artur Nyk

Nie fotografuję za darmo? Czasem tak

Od dawna obserwuję inicjatywę Nie fotografuję za darmo na FB. Generalnie podoba mi się, że fotografowie wreszcie zaczęli dbać zbiorowo o swoje interesy. Sam w tym roku dostałem trzy propozycje, bym zrobił coś za darmo i oczywiście nie zgodziłem się. Za wykorzystanie pracy fotografa i innych osób pracujących przy sesji trzeba płacić i koniec.

Ale są jednak sytuacje, gdy można pracować za darmo i nie ma w tym nic złego. Czasem wręcz nie ma innego wyjścia.
Pominę tu tak oczywiste sytuacje, jak zrobienie czegoś za darmo na cele charytatywne. Często jednak na forum NFZD pojawiają się oburzone głosy fotografów piętnujących ludzi, którzy proponują zrobienie darmowej sesji w zamian za wykorzystanie jej w swoim portfolio.

Z jednej strony mają trochę racji, bo ktoś odbiera im pracę i proponuje zrobienie tego samego za darmo. Najczęściej chyba ta sytuacja pojawia się w fotografii ślubnej. Oto pojawia się młody gość, który ma prostą lustrzankę, jeden czy dwa obiektywy, może nawet lampę i postanawia zrobić karierę fotografa. No cóż, mamy wolny rynek, nie musimy należeć do związku, ani cechu, nie musimy mieć skończonej żadnej szkoły fotograficznej, wystarczy chcieć. I to jest dobra sytuacja. Pamiętam, jak moja mama, prowadząc w czasach słusznie minionych pracownię krawiecką, musiała opłacać jakieś składki w cechu i zatwierdzać u nich każdy urlop czy zmianę godzin pracy. Dzisiaj brzmi to jak absurd.
Dlatego cieszę się, że każdy może zostać fotografem i być moim konkurentem.

Wracając do tematu, oburzeni zapominają o jednej ważnej rzeczy. Ślub bierze się raz w życiu (no…ewentualnie kilka razy :)) i powierzanie sfotografowania tego wydarzenia osobie, która przyznaje się do tego, że nie ma doświadczenia, wymaga dużo odwagi. Albo dużej dziury w budżecie weselnym. Śmiem twierdzić, że ktoś, kto decyduje się na takie darmowe zdjęcia i tak nie zamówiłby sesji u dobrego (czytaj wystawiającego solidny rachunek) fotografa. Na takie zdjęcia zdecyduje się tylko ktoś, kto jako alternatywę ma wujka Zdzicha z jego kompaktem.

Każdy z nas kiedyś zaczynał i znał ten wieczny paradoks: Nie dostaję zleceń, bo nie mam doświadczenia – Nie mam doświadczenia, bo nie dostaję zleceń.
Niestety najpierw trzeba narobić się solidnie, zrobić te minimum kilkanaście sesji, by w ogóle móc żądać pieniędzy za swoje zdjęcia. Oczywiście pod jednym wielkim warunkiem, że umiemy te doświadczenia wykorzystać i każda kolejna sesja czegoś nas nauczyła.

Zawsze będzie też tak, że to samo zlecenie  różni fotografowie będą bardzo różnie wyceniać. Na forum NFZD wielu ludzi walczy z zaniżaniem cen do poziomu, który jest kompletnie nieopłacalny.  Wiele osób przypomina, że ktoś, kto wycenia swoją pracę za pół darmo, nie bierze pod uwagę amortyzacji sprzętu, potrzeby inwestowania we własną promocję itd.
Fotografowie, którzy oferują zdjęcia bardzo, bardzo tanio, nie są i nigdy nie byli moją konkurencją. Nie są też konkurencją innych fotografów, którzy poważnie podchodzą do swojego zawodu. Nie wierzycie?
To zastanówmy się nad tym.

Kto oferuje zdjęcia w nieopłacalnie niskich cenach? Ktoś, kto nie potrafi sprzedać swojej pracy za rozsądne pieniądze. A dlaczego? Bo nie potrafi zrobić zdjęć na dobrym poziomie. To proste.
Czy taki ktoś ma szansę stać się moją konkurencją? Tak, jeśli będzie pracował nad własnym rozwojem, inwestował w sprzęt, robił dużo zdjęć itd. Ale to wymaga czasu i pieniędzy. Nie będzie więc mógł sobie pozwolić na utrzymanie dumpingowych cen….. I koło się zamyka.
Oczywiście powiecie: ale taki gość przychodzi i zabiera mi robotę, bo nie mogę zaoferować tak niskiej ceny, jak on. No dobrze, ale to oznacza, że mówimy o zleceniu, gdzie dla klienta ważna jest wyłącznie cena lub gdy klient nie ma zielonego pojęcia, co chce dostać.
Z takim klientem i tak nie mamy szansy zarobić. Parę razy próbowałem podchodzić do tanich zleceń, gdzie cena była najważniejszym kryterium. I za każdym razem efekt był taki sam. Niby coś tam zarobiłem kosztem sporego nakładu pracy, ale były to zlecenia całkowicie nierozwojowe, które nie wniosły ani nic do mojego doświadczenia, ani te zdjęcia nie przydały się do portfolio.

I tak dochodzimy do fotografowania za darmo, które się opłaca. Mówię tu o robieniu zdjęć do swojego portfolio. Za każdym razem po zrobieniu super taniej sesji dochodziłem do wniosku, że znacznie więcej by mi dało, gdybym w tym czasie zrobił jedno dobre zdjęcie, którym mogę się pochwalić.
Tu znowu odzywa się wspomniany paradoks w trochę innym brzmieniu: Muszę mieć dobre portfolio, by dostawać zlecenia – Muszę mieć zlecenia, by stać mnie było na zrobienie dobrego portfolio.
Niby zdjęcia do portfolio możemy zrobić bezkosztowo. Nie ma dzisiaj większego problemu, by namówić modelkę, wizażystkę fryzjera itd do darmowej pracy przy sesji, z której każdy osiąga korzyść w postaci gotowego zdjęcia do swego portfolio. Ale przez ten czas nie możemy pracować komercyjnie, musimy wydać pieniądze na dojazdy, catering, akcesoria do sesji itd. Może nie będą to ogromne koszta, ale całkiem za darmo też to nie będzie.

Tak czy inaczej, innej drogi nie ma. Żeby sprzedać zdjęcie, trzeba pokazać jakieś zdjęcie :)

Codziennik Artura Nyk – blog o fotografii reklamowej
foto mądrości, porady, sesja
komentarz

13 maja 2012

| przez Artur Nyk

Ile trwa dwugodzinna sesja, ale tak naprawdę

Każdy, kto fotografuje, spotkał się już na pewno z sytuacją, gdy klient dzwoni i mówi: To będą takie szybkie zdjęcia, zajmą panu góra dwie godziny. Oczywiście w ten sposób chce wymóc na fotografie niską cenę za sesję.
Każdy, kto dał się na to nabrać i dał klientowi niską cenę bo rzeczywiście sądził, że to będą tylko dwie godziny, potem żałował…

No to teraz po kolei policzmy, ile rzeczywiście trzeba poświęcić czasu na takie zlecenie. Powiedzmy, że chodzi o zrobienie trzech zdjęć pracownikom w jakimś biurze. Może wyda się to Wam na początku śmieszne, ale będę liczył każdą czynność i każdą minutę :

1. Pierwsza rozmowa z klientem  
Ustalamy cenę, dowiadujemy się, co jest do zrobienia, ustalamy szczegóły. Zwykle są to nie jedna, ale dwie lub trzy rozmowy, bo klient musi z kimś dalej potwierdzać terminy.

Czas – 15 minut

2. Organizacja sesji 
Musimy podzwonić do wizażystki, fryzjera, stylistki, asystenta, w zależności od tego, ile osób potrzebujemy do realizacji sesji. Zwykle każdy najpierw musi sprawdzić, czy ma wolny termin i oddzwania potem lub wysyła maila. Musimy też z nimi ustalić stawki, za jakie będą pracować.

Czas – 20 minut

3. Przygotowanie sprzętu i pakowanie się
W zależności ile będziemy potrzebować sprzętu na sesję, może to zająć mniej lub więcej czasu. Załóżmy, że bierzemy standardowy zestaw 3 lamp, które na co dzień stają w studio. Trzeba więc wszystko poskładać i skompletować, zastanowić się, jakie potrzebujemy softboksy, czasze itd. Trzeba naładować baterie w aparacie, sprawdzić, czy mamy wolne miejsce na kartach pamięci.

Czas – minimum 30 minut

4. Dojazd na sesję 
Nawet jeśli jedziemy do klienta w tym samym mieście to i tak zajmie to trochę czasu. Już samo zapakowanie sprzętu do samochodu przecież trwa. A jeszcze czasem trzeba nadłożyć drogi, by zabrać np. wizażystkę.

Czas – minimum 30 minut

5. Sesja. 
Wreszcie robimy coś konkretnego. Niech będzie, że nie wyskoczyło nic nieplanowanego, ekipa pracowała szybko i sprawnie i rzeczywiście zmieściliśmy się w planowanym czasie :)

Czas – 2 godziny

6. Powrót z sesji
Zwykle wracamy na większym luzie, bo już nie śpieszymy się, więc jedziemy wolniej. Na dodatek zawsze ktoś z ekipy prosi, czy nie możemy go gdzieś podrzucić. A my mamy dobre serce przecież :)

Czas – 40 minut

7. Rozpakowanie sprzętu
Nieważne, czy robimy to natychmiast po sesji, czy za dwa dni, gdy musimy użyć sprzętu w studio. Tak czy inaczej, trzeba rozłożyć softy, czasem coś umyć, poodkładać na miejsce itd.

Czas – 20 minut

8. Zgranie materiału i archiwizacja
Ja dbam, by mieć zawsze co najmniej dwie kopie materiału na wszelki wypadek. Trzeba więc zgrać materiał na komputer, potem zrobić kopię i wszystko opisać.

Czas – 20 minut

9. Wybór zdjęć do obróbki
Dzisiaj bardzo rzadko przywożę z sesji 50 klatek. Najczęściej jest to 200 – 300 ujęć nawet z bardzo szybkiej sesji. Muszę wszystko przejrzeć, sprawdzić ostrość, wybrać najlepsze klatki i wstępnie ustawić kolory. Następnie wysyłamy ten materiał do klienta mailem albo wrzucamy go na serwer.

Czas – 40 minut

10. Właściwa obróbka zdjęć
Możemy zrobić ją sami, wtedy będzie to trwało jeszcze dłużej, ale przyjmijmy, że tak, jak ja, zlecamy to grafikowi. Znowu mamy rozmowę na temat, jak mają wyglądać zdjęcia po obróbce, wysyłamy pliki RAW, sprawdzamy potem gotowe zdjęcia, czasem każemy wprowadzić jakieś poprawki. Potem gotowy materiał znowu archiwizujemy i wysyłamy do klienta. Mówimy więc tu wyłącznie o czynnościach dodatkowych poza samą obróbką. Zakładam też, że jest to stosunkowo prosty materiał, gdzie nie trzeba spędzać dużo czasu nad wymyśleniem właściwej obróbki.

Czas – 1 godzina

11. Wielki finał czyli wystawiamy fakturę
Niby chwila, ale nie taka krótka, jak się może wydawać. Ja do faktury załączam zawsze wydruk ze zdjęciami, które sprzedaję, aby nie było wątpliwości, za co wystawiona jest faktura. Większość klientów honoruje już wysłanie faktury mailem, ale czasami trzeba wysłać ją pocztą lub co gorzej zawieźć osobiście do klienta. Ponieważ mieliśmy zatrudnione do tego inne osoby, musimy uzyskać od nich faktury lub, co się zdarza najczęściej i co zajmuje najwięcej czasu, umowy o dzieło. Na koniec, gdy już wreszcie dostaniemy zapłatę, musimy jeszcze zrobić przelewy tym osobom.

Czas – minimum 1 godzina

Podsumujmy więc ile trwa dwugodzinna sesja  –  7 godzin i 35 minut !!!

Możecie powiedzieć, że w niektórych pozycjach przesadziłem i w rzeczywistości da się to zrobić szybciej. Ale nawet jeśli tak założymy to i tak nie uda się zejść poniżej 6 godzin!
Tak naprawdę chodziło mi tylko, by uzmysłowić Wam, jak dużo czasu poświęcamy na czynności, o których nawet nie myślimy w momencie kalkulowania sobie, za ile opłaca się zrobić nam dwugodzinna sesję….

UAKTUALNIENIE

Komentarze tutaj i w innych miejscach sprawiły, że chcę jeszcze parę rzeczy dopowiedzieć.

Oczywiście, że zaniżam wszystkie szacunki, nie biorę pod uwagę problemów, które mogą się pojawić nieoczekiwanie i zakładam, że wszystkie ustalenia z ekipą i klientem będą przebiegać gładko i szybko.
Nie biorę też pod uwagę czasu na obróbkę, jak już pisałem, a tylko czas potrzebny na omówienie jej z grafikiem.
Pomijam też kwestię wszystkich kosztów, bo nie to jest tematem moich rozważań. Wiadomo, że za pracę wszystkich dodatkowych osób musi zapłacić klient.

I jeszcze jedna ważna kwestia. Zliczając czas, nie biorę pod uwagę, że nie da się tego wszystkiego zrobić jednym ciągiem w jednym dniu. Cały ten proces trzeba rozbić na kilka dni, a to sprawia, że odrywamy się od innych rzeczy, by zrobić coś związanego z tą sesją. A to tak naprawdę powoduje, że zużywamy jeszcze więcej czasu…

Codziennik Artura Nyk – blog o fotografii reklamowej
foto mądrości, porady, sprzęt
komentarz
← 1 … 6 7 8 9 10 … 18 →

Kategorie

5Ds (5) akt (8) Aperture (46) Apple (24) architektura (18) asystent fotografa (3) b&w (5) backstage (76) Bowens (9) Canon (69) Capture One (5) dobre zdjęcia (53) do kawy (116) eduweb (7) Elinchrom (33) foto mądrości (177) fotopiwo (8) Jak to zrobiłem (91) Jak zostać fotografem (10) Lightroom (2) Mamiya (19) Nikon (19) Photoshop (25) plenery (27) podróże (13) porady (123) portret (6) realizacje (68) reklama (20) samochody (59) sesja (191) sprzęt (113) Spytaj Artura (33) sztuka (6) test (25) video (20) warsztaty (43)

Ostatnie wpisy

  • 10. Jak wybrać oświetlenie fotograficzne – Lampy LED
  • Gram z Wielką Orkiestra Świątecznej Pomocy
  • 9. Mit 2 – Jasny obiektyw zawsze jest najlepszy 
  • 8. Obalamy mity – Pełna klatka nie zawsze jest lepsza
  • 7. Kupujemy aparat. Czyli o wyższości Canona nad Nikonem. Albo odwrotnie.
  • 6. Potem będę dużo zlecał, ale…
  • 5. AAAAAA, zdjęcia oferuję tanio

Archiwa

  • marzec 2024 (1)
  • styczeń 2024 (3)
  • grudzień 2023 (7)
  • luty 2023 (1)
  • wrzesień 2020 (2)
  • sierpień 2020 (2)
  • luty 2018 (1)
  • maj 2017 (1)
  • kwiecień 2017 (1)
  • marzec 2017 (3)
  • luty 2017 (2)
  • październik 2016 (1)
  • kwiecień 2016 (3)
  • marzec 2016 (1)
  • luty 2016 (2)
  • styczeń 2016 (3)
  • grudzień 2015 (3)
  • październik 2015 (1)
  • wrzesień 2015 (2)
  • sierpień 2015 (1)
  • lipiec 2015 (1)
  • czerwiec 2015 (4)
  • maj 2015 (2)
  • kwiecień 2015 (3)
  • luty 2015 (2)
  • styczeń 2015 (14)
  • grudzień 2014 (21)
  • listopad 2014 (6)
  • październik 2014 (3)
  • wrzesień 2014 (2)
  • sierpień 2014 (4)
  • lipiec 2014 (1)
  • czerwiec 2014 (2)
  • maj 2014 (5)
  • kwiecień 2014 (5)
  • marzec 2014 (3)
  • luty 2014 (4)
  • styczeń 2014 (7)
  • grudzień 2013 (5)
  • listopad 2013 (6)
  • październik 2013 (4)
  • wrzesień 2013 (8)
  • sierpień 2013 (5)
  • lipiec 2013 (5)
  • czerwiec 2013 (5)
  • maj 2013 (1)
  • kwiecień 2013 (3)
  • marzec 2013 (3)
  • luty 2013 (4)
  • styczeń 2013 (6)
  • grudzień 2012 (8)
  • listopad 2012 (8)
  • październik 2012 (8)
  • wrzesień 2012 (1)
  • sierpień 2012 (11)
  • lipiec 2012 (8)
  • czerwiec 2012 (10)
  • maj 2012 (8)
  • kwiecień 2012 (8)
  • marzec 2012 (9)
  • luty 2012 (13)
  • styczeń 2012 (12)
  • grudzień 2011 (10)
  • listopad 2011 (16)
  • październik 2011 (20)
  • wrzesień 2011 (19)
  • sierpień 2011 (5)
  • lipiec 2011 (15)
  • czerwiec 2011 (26)
  • maj 2011 (19)
  • kwiecień 2011 (17)
  • marzec 2011 (16)
  • luty 2011 (24)
  • styczeń 2011 (20)
  • grudzień 2010 (18)
  • listopad 2010 (20)
  • październik 2010 (28)
  • wrzesień 2010 (22)
  • sierpień 2010 (14)

© Artur Nyk

↑

Polityka plików cookies

Mam najlepsze ciasteczka, idealne do kawy. Życzę miłego oglądania moich fotografii Odwiedź stronę Polityka plików „cookies” aby dowiedzieć się więcej.

Close